W codziennym życiu często słyszymy, że „stres nas wypala”, że pod wpływem silnych emocji…
W codziennym życiu🏠 często słyszymy, że „stres nas wypala”, że pod wpływem silnych emocji „się w nas gotuje”🌪️, że stres „podnosi ciśnienie”. Rzadziej natomiast mówi się wprost o tym, że intensywne przeżycia emocjonalne mogą… podnieść temperaturę ciała🌡️. W latach 30. XX wieku Falcon-Lesses zaproponował termin „gorączka psychogenna” na podstawie swoich badań i opisał tym terminem stan, w którym dochodzi do wzrostu temperatury ciała wywołanego stresem, lękiem lub silnym napięciem emocjonalnym, a nie procesem zapalnym czy infekcją🤒.
Gorączka psychogenna może przybierać charakter krótkotrwały⏰ (bezpośrednio po sytuacji stresowej, z ustąpieniem po jej zakończeniu) lub przewlekły, związany z długotrwałym przeciążeniem psychicznym. Niektórzy autorzy proponują także termin „hipertermia funkcjonalna”, ponieważ „gorączka” bardzo często kojarzy się bezpośrednio z infekcją, co w tym przypadku nie pokrywa się z prawdą. Choć samo zjawisko znane jest już od dawna, to jednak nadal często bywa niedoceniane - zarówno przez lekarzy👨⚕️, jak i samych pacjentów.
Jak stres wpływa na temperaturę ciała?😧 1. Silny stres aktywuje układ współczulny („walcz lub uciekaj”); 2. Dochodzi do wyrzutu hormonów stresu, m.in. adrenaliny i kortyzolu; 3. Przyspiesza metabolizm i zwiększa się napięcie mięśni; 4. Temperatura organizmu może się podnieść, mimo braku walki z patogenami. To trochę jak wewnętrzny silnik, który pracuje na wysokich obrotach, mimo że nie ma takiej konieczności z biologicznego punktu widzenia.
U osób z gorączką psychogenną często można zauważyć występowanie objawów, takich jak: 🌡️ uczucie napięcia; 🌡️ kołatanie serca; 🌡️ spadek apetytu; 🌡️ bóle głowy, brzucha; 🌡️ poczucie przewlekłego zmęczenia; 🌡️ problemy ze snem; 🌡️ gorączka nie reaguje/słabo reaguje na typowe leki przeciwgorączkowe, ale często ustępuje po uspokojeniu się, po zniknięciu stresora lub po zastosowaniu technik relaksacyjnych.
O gorączce psychogennej mówimy wtedy, gdy badania lekarskie🩺 nie wykazują infekcji czy stanu zapalnego, gdy podwyższona temperatura pojawia się w sytuacjach stresowych (np. kłótnia, egzaminy, presja pracy), gdy temperatura obniża się w momencie odprężenia lub snu oraz gdy objawy nawracają podczas chronicznego stresu. Zauważa się, że większe predyspozycje do wystąpienia gorączki psychogennej mogą mieć osoby, które doświadczyły traumatycznych wydarzeń we wczesnych etapach życia, osoby cierpiące na zaburzenia lękowe, zaburzenia nastroju (np. depresja), zaburzenia osobowości (borderline) czy zaburzenia somatoformiczne. Istotne jest jednak, by nie diagnozować się samodzielnie - podwyższona temperatura ciała zawsze wymaga wykluczenia przyczyn medycznych💊.
Istnieje szereg sposobów, które mogą pomóc osobom z gorączką psychogenną:
▪️ Techniki relaksacyjne i oddechowe ▪️ Trening Jacobsona ▪️ Medytacje uważności ▪️ Regulacja rytmu dobowego ▪️ Stałe godziny snu ▪️ Regularne posiłki ▪️ Aktywność fizyczna ▪️ Psychoterapia (zwłaszcza w zaburzeniach lękowych, w przewlekłym stresie lub w zaburzeniach depresyjnych, gdy to one stanowią źródło silnych reakcji emocjonalnych) ▪️ Nauka umiejętności społecznych, takich jak asertywność czy dzielenie obowiązków, co może pozwolić się odciążyć ▪️ Praca z ciałem - np. joga, masaże czy rozciąganie, co pozwoli obniżyć napięcie mięśni i tym samym wesprze organizm w powrocie do równowagi ▪️ Farmakoterapia (praca nad zaburzeniami nastroju, lękiem itd.)
Wiele osób doświadczających gorączki psychogennej czuje się niezrozumianych, bo przecież wyniki badań wskazują, że na poziomie biologicznym🧬 wszystko jest w porządku. Już sama świadomość tego, że ciało🧘♀️ reaguje na emocje tak samo realnie, jak na wirusy czy bakterie🦠, pozwala odzyskać poczucie kontroli i szukać wsparcia tam, gdzie faktycznie potrzeba - czyli w pracy nad stresem, emocjami i stylem życia.
